Azərbaycanda mobil rabitə siqnalının gücləndirilməsi: eyni anda Azercell, Bakcell və Nar
Azərbaycan ərazisində üç operator lisenziyalı fəaliyyət göstərir — Azercell, Bakcell və Nar. Bina daxilində «tutmursa», adətən üçü də eyni anda əziyyət çəkir: səbəb SIM-kartda deyil, radiodalğaların yayılma fizikasındadır.
Siqnal niyə bina daxilində itir
Mobil rabitə 800–2600 MHz diapazonlarında (2G/3G/4G üçün) və 5G üçün 3.5 GHz-ə qədər işləyir. Tezlik nə qədər yüksəkdirsə, radiodalğa beton, metal, enerji səmərəli şüşələr və izolyasiyadan keçərkən bir o qədər zəifləyir. Adi dəmir-beton divarlar siqnala 15–25 dB itki verir, metallaşdırılmış şüşələr — daha 20–30 dB. Zirzəmilərdə, liftlərdə, avtodayanacaqlarda telefonda səviyyə çox vaxt −105…−115 dBm-ə düşür.
Bu vaxt binanın xaricində siqnal əla ola bilər — operator öz tərəfindən eyni gücü verir. Problem — radio yolun «son metrlərindədir» və obyektin daxilində mühəndis üsulu ilə həll olunur.
Repiter sistemi nədən ibarətdir
Klassik siqnal gücləndirmə arxitekturası donor seqment, gücləndirici qovşaq və daxili paylayıcı şəbəkədən ibarətdir:
- Xarici donor antena — damda və ya fasadda, ən yaxın baza stansiyasının siqnalını «tutur».
- Çoxdiapazonlu gücləndirici (repiter) — filtrləyir, səviyyəni qaldırır və kanalları ayırır.
- Koaksial və ya hibrid (fiber-DAS) kabel şəbəkəsi — siqnalı otaqlara çatdırır.
- Daxili servis antenalar — siqnalı bərabər sahə şəklində yayır.
200–300 m²-ə qədər sadə mənzillərdə bir donor antena, bir repiter və 2–4 daxili antena istifadə olunur. Böyük obyektlərdə — TM, otel, avtodayanacaq, zavod, data mərkəzi — onlarla və yüzlərlə servis nöqtəsi olan paylanmış antena sistemi (DAS) tətbiq olunur.
Əsas tələb: eyni anda hər üç operator
Azercell, Bakcell və Nar operatorları müxtəlif, lakin qismən üst-üstə düşən diapazonlarda işləyirlər. Doğru layihələndirilmiş sistem bir operatoru deyil, bütövlükdə spektri gücləndirir — bu, obyektdəki bütün SIM-kartların eyni dərəcədə yaxşı işləməsi deməkdir.
| Standart | Diapazon | Azərbaycan operatorları |
|---|---|---|
| GSM 900 (2G) | 880–960 MHz | Azercell, Bakcell, Nar |
| GSM 1800 (2G/4G) | 1710–1880 MHz | Azercell, Bakcell, Nar |
| UMTS 2100 (3G) | 1920–2170 MHz | Azercell, Bakcell, Nar |
| LTE 800 (4G) | 791–862 MHz | Azercell, Bakcell, Nar |
| LTE 2600 (4G) | 2500–2690 MHz | Azercell, Bakcell |
| 5G NR n78 | 3.4–3.8 GHz | Pilot zonalar — bütün operatorlar |
Kompleks örtük üçün çoxdiapazonlu (multi-band) repiterlər tətbiq olunur — bir korpusda 900/1800/2100/2600 MHz eyni anda işlənir. Belə cihaz eyni anda hər üç operatoru gücləndirir, çünki o, şəbəkə identifikatoru ilə deyil, birbaşa spektrlə işləyir.
Vacib. Azərbaycanda repiterlərin quraşdırılması operatorlar və tənzimləyici ilə razılaşdırılmalıdır. Biz həmişə qonşulara və baza stansiyasına maneə yaratmayan sxem təklif edirik.
Tipik ssenarilər
1. Fərdi ev / villa
Donor antena dama qoyulur, ən yaxın baza stansiyasına yönəldilir. Bir çoxdiapazonlu repiter texniki otaqda, hər mərtəbəyə və zirzəmiyə 3–6 daxili antena. Nəticə: qazan otağı, qaraj, zirzəmi və terras da daxil olmaqla evin tam örtüyü; ailənin bütün üzvləri üçün stabil VoLTE və mobil internet.
2. Ofis / biznes mərkəzi
Sektor sxemi layihələndirilir: hər operator üçün ayrıca donor antena və ya kifayət qədər izolyasiyalı bir geniş zolaqlı antena. Daxildə DAS, açıq sahədə hər 8–12 metrdə tavanda servis antenaları, danışıq otaqlarında, server otağında və liftlərdə lokal antenalar.
3. TM, otel, HoReCa
Burada iki şey vacibdir: sahənin bütün zonalarda bərabərliyi və eyni anda minlərlə abonentin fəal olduğu pik yüklərdə işləmə qabiliyyəti. Fiber magistrallı və uzaqdan gücləndirici modullu DAS platformaları istifadə olunur. Bu, magistral infrastruktur dəyişdirilmədən 5G-yə də hazırdır.
4. Sənaye obyekti / anbar / avtodayanacaq
Metal konstruksiyalar, stellajlar, hündür tavanlar və böyük xidmət olunan həcm — istiqamətli diaqramma antenalar və sahənin dəqiq hesablanmasını tələb edir. Avtodayanacaqlarda gücləndiricilərlə mərtəbələrarası pərdələr «deşilir»; liftlər və evakuasiya pilləkənləri üçün ayrıca nöqtələr nəzərdə tutulur.
Layihədə nə edirik
- Obyektin daxilində və xaricində siqnal səviyyəsinin bütün əhəmiyyətli nöqtələrdə, hər üç operator üzrə, hər standart üzrə ölçülməsi.
- Radioplanlaşdırma: antenaların sayı və növü, kabel şəbəkəsi sxemi, repiter quraşdırma nöqtələri.
- Avadanlıq seçimi: yalnız sertifikatlı çoxdiapazonlu repiterlər və yoxlanılmış izolyasiyalı antenalar.
- «Açar təslimi» quraşdırma: xarici işlər (dam/fasad), gizli koaksial və ya optik şəbəkə, daxili antenaların tavana bərabər quraşdırılması.
- Gücləndirmənin elə tənzimlənməsi ki, sistem baza stansiyasının geri kanalını yükləməsin və maneə yaratmasın.
- İşə salındıqdan sonra ölçmələr: bütün sahədə nəzarət nöqtələri, hər operator üçün örtük xəritəsi ilə hesabat.
Təhvildən sonra müştəriyə nə göstərmək
Ölçmə protokolları və örtük xəritəsi verilməyincə iş yerinə yetirilmiş sayılmır. Hesabatda olmalıdır: 4G üçün RSRP/RSRQ, 3G üçün RSCP/EcNo, 2G üçün RxLev — hər üç operator, obyektin bütün əsas nöqtələri üzrə. Bu, sahibin bir ay və ya bir il sonra baxa biləcəyi baza xəttinə malik olmasını təmin edir.
Nümayiş: praktikada necə görünür
Əgər ofisinizdə, evinizdə, mağazada və ya obyektdə eyni anda Azercell, Bakcell və Nar-ın stabil işləməsi lazımdırsa — bizə yazın. Otağın həndəsəsinə və gələn siqnal səviyyəsinə uyğun həll seçəcəyik.